Sharman Apt Russell - Głód. Historia nienaturalna Recenzje [22.02.12] Tej książki z pewnością nie należy oceniać po jej okładce, ta sugeruje raczej powieść wojenną niż wielowątkową pracę popularnonaukową, którą jest w rzeczywistości Mowa o książce „Głód” Sharman Apt Russell (wyd. PAX). Nie jest łatwo uogólnić jej treść, podtytuł „Historia nienaturalna” zdradza raczej emocjonalny stosunek autorki, niż dookreśla jej sens. Oczywiście trudno autorce zarzucić brak profesjonalizmu ze względu na tą skromną emocjonalną manifestację, gdyż za słowem głód kryje się cała historia ludzkich dziejów z jej barbarzyńskimi okresami i codziennym, także dzisiaj, cierpieniem milionów ludzi. Chłodne kalkulacje nie są tu na miejscu. Głód i jego synonimy, należą bez wątpienia do fundamentalnych pojęć dla opisu kondycji człowieka, zarówno jako jednostki jak i części społeczności. Ogrom materiału do analizy jest przytłaczający, mimo to autorce udało się doprowadzić do jego syntezy i na ledwie 230 stronach, ukazać bogate i wielopłaszczyznowe ujęcie problemu. Wiele stron zostało poświęconych problemowi głodówek, opisowi ich fizjologicznych i psychicznych skutków, zmian w organizmie jakie zachodzą w czasie ich stosowania. Towarzyszy temu przedstawienie miejsca i roli głodówek w historii, filozofii i religii, na przykładzie między innymi: świętych, Gandhiego czy sufrażystek. Sprawozdania z licznych eksperymentów i badań nad ich zaletami i niebezpieczeństwami plastycznie uzupełniają obraz problemu. Autorka nie zapomniała również o zbrodniach, w których orężem było niedożywienie, systematyczna cicha eksterminacja całych populacji, została przedstawiona na przykładzie getta warszawskiego. Kolejne rozdziały pracy traktują o badaniach antropologicznych nad plemionami cierpiącymi na niedożywienie i wpływie głodu na kształtowanie kultury, o anoreksji, problemie głodu we współczesnym świecie zarówno państw biednych, jak i bogatych a także próbach walki z tym zjawiskiem. Głód, to książka, szeroko definiująca to wszechobecne pojęcie, nie jest statystycznym rachunkiem cierpień, a metodyczną prezentacją procesów biologicznych i psychicznych. To pełen faktów erudycyjny esej który wykorzystuje antropologię, historię, filozofię i socjologię. Docieka ekonomicznych, społecznych i politycznych uwarunkowań tej plagi. Tadeusz Wrzosek